Madness of Arts Festival

 

images-2
Landstichten voor waanzinnigen en idioten

cropped-foto1-e1426364840421.jpg

Atelierbrand tijdens atelierbezoek foto gemaakt door Nina Folkersma

Dit project behelst een retaitre waar werkelijkheid en fantasie samen komen.een sociaal sculptuur in opdracht van een internationale organisatie ‘Madness & Art Festival’ 2010 Haarlem, lokatie Museum Dolhuijs, curator Nina Folkersma, produktie door Deneuve Projects, mogelijk gemaakt door Mondriaanfonds. 24 september t/m 3 oktober 2010

mariscavoskamp-1

Artikel in metropolis M door Domeniek Ruyters

‘De hele maatschappij is er wel aan toe om een tijdje in een inrichting door te brengen’, stelt Marisca als binnenkomer,’De overdrive waarin wij ons allemaal leven is niet gezond.’Ze weet waar ze het over heeft, zelf bracht ze een jaar lang veel tijd door in kliniek Willem Arntz Hoeve. Op uitnodiging op het terrein van de kliniek staat een kunstenaarsverblijf waar elke seizoen een andere kunstenaar woont en werkt. Voskamp werkt bij wijze van uitzondering op afstand. Zij verzamelde de adem van alle bewoners en medewerkers in plastic zakjes en bond deze zakjes samen tot een grote wolk.’Adem is leven, maar hoe je leeft en wat het leven is, dat is de vraag. Dat heb ik in die wolk van adem willen laten zien. Eigenlijk is het ook wat de psychiatrie doet, vormgeven van leven. Ik wilde graag dat onzichtbare gegeven zichtbaar maken’.

63814_1588664046760_2063226_n535950_10200364099375336_1391934409_n

Het onzichtbare zichtbaar maken is een rode draad in het werk van Voskamp van Noord. ,evenals het verweven van haar eigen gekte.’Het is voor mij noodzakelijk om mijn eigen gekte kwijt te kunnen,om zo een vorm van verdieping te geven aan mijn eigen werk en mijn leven’. Niet verwonderlijk dus, dat het Madness & Arts Festival (MAF), een internationaal festival dat de relatie tussen kunst en waanzin onderzoekt, haar vroeg een project te ontwikkelen voor op het festivalterrein. Dit project, Landstichten, behelst een retaite waar werkelijkheid en fantasie samenkomen. als inspiratie voor Landstichten putte Voskamp van Noord rijkelijk uit haar roerige flamboyante familiegeschiedenis. Als dochter van tienerouders had zij een turbulente jeugd vol uitersten.’ Ik was een B-side gangmeisje. we deden hele heftige dingen, laat ik het erop houden dat we permanent werden bewaakt door de ME.’In de wijk Knutteldorp in Deventer, waar Voskamp opgroeide, was er geen ontkomen aan, woonde je daar, dan was je tot het gangleven veroordeeld. Toch wist ze een zekere afstand te bewaren.’ Ik deed nooit zelf mee, maar verdedigde wel altijd mijn vrienden. ik was de bliksemafleider die de politie de verkeerde kant op stuurde. Ik heb er heel hard mijn best voor moeten doen om die cultuur achter me te laten, het is ontzettend moeilijk om eruit te stappen.

823633_10200364095735245_476092809_oJe weet immers te veelen de gang beschouwt je als 1 van hen’. Haar jaren in Knutteldorp staan in schril contrast met haar vroegste herinneringen Voskamps ouders waren zeventien toen zij ter wereld kwam en woonden nog bij oma en opa in, in het welgestelde gorssel.’De eerste zes jaar van mijn leven werd ik regelmatig opgehaald door de familie Froklage, een rijke familie uit de buurt, om in slaap te worden gereden met hun koets met twaalf paarden die in vol ornaat waren opgetuigd-tot en met een pluim op hun hoofd aan toe. In de winter kwamen ze met de arre-slee, gewoon omdat ze dat leuk vonden.Het was een absolute sprookjeswereld waarin ik leefde.’ de overgang van dit paradijselijke leven naar het harde bestaan in Knutteldorp, is een van de vele tegenstrijdigheden waaruit haar leven bestaat.604129_10200364079294834_568036701_nZelf verhuisde ze een aantal jaar geleden met haar man en kinderen vanuit Amsterdam naar een speldenknop op de kaart vlak boven de stad. Ook deze verhuizing bracht een transformatie met zich mee. In een nieuwe omgeving zonder winkels of wat voor afleiding dan ook sloeg ze een andere pad in.’ ik begon beelden te maken van het gras dat hier welig tiert. Twee jaar lang deed ik dit, en ondertussen dacht ik waar ben ik mee bezig, ben ik gek aan het worden? wie wil er nu beelden van gras die totaal vergankelijk zijn? Het antwoord kwam in de vorm van het Madness& arts festival waar Voskamp op het festivalterrein een alice in wonderland achtige wereld zal creëren van riet, krijt en plastic Haar beelden giet ze tegenwoordig om in brons, maar bij MAF is het graswerk nog in pure vorm te zien.imgres-1Van niets iets kunnen maken, het zat er al vroeg in.’Ik hou van avontuur, zo ben ik opgevoed. Ik kan onder alle omstandigheden overleven, is er geen eten, dan vind ik het, ik weet precies welke plant eetbaar is en welke niet. Dit heb ik grotendeels te danken aan onze familievakanties in het toenmalige Joegoslavië. Daar waren veel eilanden nog onbewoond, en daar roeiden we dan naartoe. Maar aan het einde van de dag stak er vaak een hevige wind op, met huizenhoge golven als gevolg, waardoor mijn moeder telkens panisch werd. ‘We moeten terug!’. En daar gingen we, in die enorme golven. Telkens verzopen we bijna, we zaten met duikbrillen op in die roeiboot en maar hozen hozen hozen!. Maar op de verlaten eilanden was het 1 groot feest, we bouwden zelf hutten, woonden in uitgeholde stenen, stookten vuur met steentjes. Ik heb ook nu nog echt helemaal niks nodig om van te leven, dat laat ik ook in mijn werk zien’. Een andere belangrijke inspiratiebron voor haar huidige werk is de rijke historie van haar familie, waarin haar indische achtergrond een prominente rol speelt. Zo wist haar oma destijds samen met haar zoontje, Voskamps oom, te ontsnappen uit het jappenkamp, om tijdens die vlucht gevangen genomen te worden door koppensnellers in het oerwoud.

DSC00100Daar groeiende haartjes weer aan die Voskamps oma uit het hoofd van haar zoon had getrokken om herkenning door de Japanners te voorkomen. Aangezien de kannibalen nog nooit blonde haren hadden gezien, concludeerden zij dat ze hier met een god van doen hadden en bombardeerden ze hem tot hun koning.’Ze hebben er jaren gezeten, mijn oom als koning, mijn oma als gevangene. Ze mocht niet bij hem in de buurt komen, hij werd helemaal afgeschermd. Op een gegeven moment kon ze daar niet meer tegen en nam ze het risico te ontsnappen zonder te weten of de oorlog al over was. Eenmaal vrij bleek deze allang voorbij’. Zowel het rijke cultuurgoed van haar familie als haar veel bewogen jeugd vertaalt Voskamp op volkomen natuurlijke in haar werk: Ik werk heel erg vanuit mijn intuïtie:ik probeer mijn hoofd los te laten en te vertrouwen op wat mijn handen doen. Onbewust knip ik toch wel veel herinneringen uit mijn geheugen. Mijn handen weten altijd nog welke herinneringen dit zijn. ik verras mezelf ook regelmatig met wat er uit mijn handen komt-en soms schrik ik er enorm van: het zijn mijn trauma’s die zo bovenkomen. En daar heb ik er genoeg van, alleen al uit mijn tijd in Knutteldorp’. 1912068_834367959922482_770588629_nHaar grootste thema van dit moment is ontworteling, loslaten. Vlak na Voskamps geboorte besloten haar ouders om later, rond haar veertigste verjaardag, de wereld in te trekken, naar hun beloofde bestemming: Papoea- Nieuw Guinea. Twaalf jaar geleden gingen zij er voor het eerst heen en begonnen ze daar met de bouw van hun huis, dat inmiddels af is. Binnenkort vertrekken zij definitief. ‘Mijn ouders waren zeventien toen ze mij verwachtten; ineens kregen ze een enorme verantwoordelijkheid en moesten zorgen dat er brood op plank kwam. Maar het is altijd hun droom geweest om de wereld te verkennen, onze vakanties in Joegoslavie waren een grote oefening voor hun avontuur van nu.Daarom ben ik heel trots dat ze dit doen, ondanks dat ik het ook moeilijk vind. Ik weet al mijn hele leven dat dit gaat gebeuren, maar hoe dichterbij het komt, hoe lastiger het is. Loslaten, het is een terugkerend thema in Voskamps werk. Niet in de laatste plaats door haar keuze voor vergankelijke materialen zoals adem en gras. Tegelijkertijd wil zij vasthouden haar beelden van en riet giet zij in brons, en ook haar werk Ademtocht maakte zij consistent. Het zit er inmiddels al vijf jaar in, die adem. Dankzij een elastiekje uit de ruimtevaart, dat niet verpulvert en uv bestendig is. De tegenstrijdigheid past haar als een oude jas.Voskamp, lachend; mijn leven is 1 grote paradox.Unknown-4